QUÉ SABEMOS DE… 2026

Hamargarren urtez jarraian, CFMk, Gipuzkoako Argazkilari Elkartearekin lankidetzan, Qué sabemos de… zikloa aurkeztuko du Donostian. Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Gorenak (CSIC) sustatutako dibulgazio-hitzaldi sorta bitxi hau gizakiaren berezko jakin-minean oinarrituta dago, eta zientziaren eta haren dibulgazioaren arloko profesionalak ditu.

Edizio hau aurkezten dugu, etorkizuna eraldatzeko orainari forma ematen ari zaion puntako zientziarekin 4 hitzordurekin. Gainera, hitzaldiekin batera, publikoaren galderak ere izango dira, zientziaren eta gizartearen arteko elkarrizketa sortzeko.

DOAKO SARRERAK LEKUAK BETE ARTE

Cuando el oro ilumina las neuronas

Ana Sánchez Iglesia eta Marek Grzelczak

CFM-ko ikerlariak

Azaroak 12

18:30

Lekua: CFM Auditorium

Nola lagun diezagukete ile baten lodiera baino milaka aldiz txikiagoak diren partikulek garuna aztertzen? Hitzaldi honetan, nanoteknologia neurozientzian aukera berriak nola zabaltzen ari den esploratuko dugu. Urrezko nanopartikulak zer diren, argiarekin zergatik modu hain berezian elkarreragiten duten eta jarduera neuronala haririk gabe modulatzeko nola erabil daitezkeen deskubrituko dugu. Euskadin garatutako benetako adibideen bidez, ikusiko dugu nola ari diren bultzatzen garuna hobeto ulertzeko eta lesio zein gaixotasun neurologikoetarako etorkizuneko terapiak garatzeko potentziala duten neuroteknologia berriak.

Ana Sánchez Iglesias y Marek Grzelckzak

Marek Grzelckzak entró a formar parte del CSIC en el año 2020 como CT y promocionó recientemente a profesor de investigación. Es químico de formación y se ha especializado en la fabricación de nanosistemas coloidales dinámicos con propiedades controladas de captación de luz y con aplicaciones en los sectores de la salud y la energía. Ana Sánchez Iglesias es investigadora en el Centro de Física de Materiales.

Física cuántica sin gato encerrado 

Carlos Sabín Lestayo

Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Fisika Teorikoaren Saileko irakasle titularra

Azaroak 19

18:30

Lekua: Gipuzkoako Argazkilari Elakrtea

Bada garaia fisika kuantikoa ezagutzaren beste edozein adar bezala tratatzeko eta herritarrengana zorroztasunez eta zintzotasunez hurbiltzeko, interesgarriak egin gabe eta laguntzen dutena baino gehiago nahasten duten analogietara jo gabe. Hau da, ezkutuko katurik gabe. Hitzaldi honetan fisika kuantikoa zer den eta haren aplikazioak zeintzuk diren azaltzen saiatuko gara, ohiko topikoak eta mitoak saihestuz.

Carlos Sabín Lestayo

Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Fisika Teorikoaren Saileko irakasle titularra. Zientzia eta Teknologia Kuantikoaren arloko ikertzailea. Zientzia-dibulgazioko hiru libururen egilea. Azken liburua: “¿Por qué no podemos viajar hacia atrás en el tiempo?” (Catarata).

¿Qué sabemos de las encuestas de opinión? Qué nos dicen (y qué no) ante las elecciones generales del 29N

Sara Pasadas del Amo

Profesora de Sociología en la Universidad de Córdoba

Azaroak 19

18:30

Lekua: Gipuzkoako Argazkilari Elakrtea

Inkestak gure eguneroko bizitzaren parte dira, eta hauteskunde-kanpainetan protagonismo berezia hartzen dute. Baina, zer da benetan inkesta bat? Nola iritsi gara horiek erabiltzera iritzi publikoa ezagutzeko eta hauteskunde-portaerei aurrea hartzeko? Hitzaldiak haien jatorrian eta bilakaeran zeharreko ibilbide bat proposatzen du, nola egiten diren eta errore-iturri nagusiak zein diren azalduz. Azaroaren 29ko hauteskunde orokorretarako hiru egun besterik falta ez direnean, kanpainan zehar argitaratutako hauteskunde aurreko inkestak kasu praktiko gisa erabiliko ditugu, hauteskundeei buruz zer esan diezaguketen eta, era berean, zer ezin diguten esan ulertzeko.

Sara Pasadas del Amo

Sara Pasadas del Amo Soziologiako irakaslea da Kordobako Unibertsitatean eta Soziologian doktorea Nafarroako Unibertsitate Publikoan. Bere ikerketa inkesten metodologian oinarritzen da, bereziki datuen kalitatean

¿Qué sabemos de… Astrobiología?

Carlos Briones Llorente

CSICeko ikertzailea Astrobiologia Zentroan (CSIC-INTA) eta dibulgatzaile zientifikoa

Abenduak 3

18:30

Lekua: Gipuzkoako Argazkilari Elkartea

Astrobiologiak egungo zientziaren galdera esanguratsuenetako batzuei hurbilketa diziplinartekoak proposatzen dizkie: Nola sortu zen bizitza Lurrean? Nola eboluzionatu du eta nola egokitu da ingurune muturrekoenetara? Kimikatik biologiarako trantsizioa beste planeta edo satelite batzuetan gerta zitekeen, Eguzki Sistemaren barruan edo kanpoan? Nola eta non bilatzen ditugu balizko estralurtar bizitza horiek? Egon litezke beste izaki adimentsu eta teknologiko batzuk, gurekin komunikatzeko gaitasuna dutenak? Hitzaldi honetan galdera handi horietako batzuei erantzuten saiatuko gara… eta zalantzarik gabe askoz gehiago planteatuko dizkiogu geure buruari.

Carlos Briones Llorente

Carlos Briones, Zientzia Kimikoetan Doktorea, CSICeko Ikertzaile Zientifikoa da Astrobiologia Zentroan (CSIC-INTA, NASA Astrobiology Program-i lotua). Bizitzaren jatorria eta eboluzio goiztiarra ikertzen dituen talde bat zuzentzen du, baita astrobiologian eta bioteknologian aplikazioak dituzten biosentsoreen garapena ere. Zientzia-dibulgazioan esperientzia handia du hizlari, liburu-egile eta prentsako kolaboratzaile gisa; horregatik, sari ugari jaso ditu.

Geotermia: la energía renovable que nos regala el planeta Tierra

Cristina de Santiago Buey

Ikertzailea Espainiako Geologia eta Meatzaritza Institutuan (IGME-CSIC)

Abenduak 11

17:30

Lekua: Gipuzkoako Argazkilari Elkartea

Erregai fosilak atzean utzi behar dituen mundu honetan, geotermia aliatu isil, garbi eta etengabe gisa aurkezten da. Lurraren barne-berotik datorren energia hau berriztagarria da, urteko 365 egunetan 24 orduz eskuragarri dago, eta, bere bertsio azalekoan, ia edozein tokitan aprobetxa daiteke gure etxebizitzak eta eraikinak klimatizatzeko. Hitzaldi honetan, modu atsegin eta didaktikoan esploratuko dugu nondik datorren bero hori, nola aprobetxatzen den, zerk egiten duen bakar beste energia berriztagarri batzuen aldean, eta zergatik izango den funtsezkoa gure planetaren trantsizio energetikoan.

Cristina de Santiago Buey

Cristina de Santiago Buey Zientzia Geologikoetan Doktorea (UCM) eta IGME-CSICeko Baliabide Energetikoen Zerbitzuburua da. Azaleko geotermian lan egiten du 2007tik, CEDEXen geoteknian hogei urte baino gehiagoko esperientzia izan ondoren, eta lurpearen karakterizazio termikoan nahiz araudi teknikoan dihardu. Dibulgazio-hitzaldi ugari ematen ditu auzo-elkarte, ikastetxe eta ateneoetan (CSICeko Hitzaldien Katalogoa). «¿Qué sabemos de geotermia?» liburuaren egilea da (Los Libros de la Catarata / CSIC, 2026).