CSICek kristalezko sabaia minimo historikora murriztu du, eta genero-berdintasunean aurrera egiten jarraitzen du

• Erakundeak Emakume Ikertzaileak 2026 (IMI2026) txostena argitaratu du, erakundeko Emakumeen eta Zientziaren Batzordeak (CMyC) egina.

Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Gorenak (CSIC), Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioari atxikitako erakundeak, genero-berdintasunean aurrera egiten jarraitzen du, eta hobekuntza nabarmenak egiten ditu ardura-postuetan dauden emakumeen presentziari eta karrera zientifikoko kategoria gorenei dagokienez, erakundeko Emakumeen eta Zientziaren Batzordeak (CMyC) egindako Emakume Ikertzaileak 2026 (IMI2026) txostenaren arabera.

Dokumentu honek genero-berdintasunaren adierazleen bilakaera positiboa islatzen du, eta, aldi berean, arreta eta jarraipena behar duten desorekek dirauten eremuak identifikatzen ditu.

CSICek parekotasun-egoera mantentzen du bere plantilla osoan, emakumeen % 50,8rekin, eta erantzukizuneko postuetan emakumeen presentzia finkatzen du. 2025ean, emakumeek erakundeko zuzendaritza-postuen % 60 betetzen zuten eta institutuetako zuzendaritzen % 39,7 ordezkatzen zuten; zifra hori ehuneko 14 puntu inguru igo da azken hiru urteetan. Era berean, ikerketako irakasleen % 29,8 emakumeak ziren, karrera zientifikoko mailarik altuena, eta hori aurrerapen nabarmena da aurreko ekitaldiekin alderatuta.

Txostenaren emaitza garrantzitsuenetako bat Kristalezko Sabaiaren Indizearen (ITC) hobekuntza da. Adierazle horrek emakumeek kategoria zientifiko altuenetara sartzeko dituzten zailtasunak neurtzen ditu. 2025ean, ITCa 1,30 zen, eta aurreko urtean, berriz, 1,44. CSICen serie historiko osoko baliorik txikiena lortu zuen: Humanitateak eta Gizarte Zientziak, Materialen Zientzia eta Teknologia, eta Elikagaien Zientzia eta Teknologia, kristalezko sabairik txikiena duten azpieremuak dira.

Dokumentuak datozen urteetan ere aztertu beharreko alderdi batzuk ere aipatzen ditu. Emakumeen ordezkaritza Ramón y Cajal kontratuetan ( % 39,7), talentu ikertzailea sartzeko eta egonkortzeko bide estrategikoa, eta emakumeek ezagutzaren transferentziarekin eta berrikuntzarekin lotutako jarduera zehatzetan parte hartzea.

Ikerketaren esparruan, txostenaren arabera, emakumezko zientzialarien produktibitate zientifikoaren maila gizonezkoen mailekin aldera daiteke, seiurtekoak eta bosturtekoak bezalako adierazleen bidez neurtuta. Gainera, aktiboki parte hartzen dute finantzaketa lehiakorra lortzeko eta ikertzaileen belaunaldi berriak prestatzeko.

Txostenak, halaber, ikertzaileek zientziaren nazioartekotzean duten zeregina nabarmentzen du. Emakumeek nazioarteko bikaintasun-proiektuen % 42,3 eta CSICen indarrean dauden nazioarteko lankidetza-proiektuen erdiak baino gehiago gidatzen zituzten 2025ean, eta parte-hartze horrek agerian uzten du lidergo zientifikoari eta erakundearen nazioarteko proiekzioari gero eta ekarpen handiagoa egiten diotela.

Oro har, Emakume Ikertzaileen 2026ko Txostenean jasotako emaitzek erakusten dute CSICen genero-berdintasun handiagoa lortzeko joera jarraitua dagoela. Kristalezko sabaia murriztea, ardura-postuetan emakumeen presentzia handitzea eta jarduera zientifikoan ikertzaileek gero eta protagonismo handiagoa izatea bilakaera horren adierazle positiboak dira, eta, aldi berean, ikerketa-karreran dauden desberdintasunak murrizten jarraitzeko politikak eta ekimenak mantentzearen garrantzia nabarmentzen dute.